8 Kasım 2024 Cuma

Değişmek Üzerine

Lucterius, asırlar önce şöyle demiş: Quod mutatur, dissolvitur, interit ergo. 
(Değişmek, dağılmak; yok olmaktır.)

 Küçükken en korktuğum şey birinin bana değişmişsin demesiydi. Ciddiyim; hiçbir şeyden tırsmayacak olan benim ödümün koptuğu tek şey değişmekti. Bundan öylesine nefret ederdim ki ne zaman birisi bana bunu söylese kendime değişmediğimle ilgili nutuklar atardım. Bir keresinde bir akrabamızın çocuğuyla oyun oynuyordum. Ben 10-11 yaşlarındayım, çocuk da 5-6 yaşlarında herhalde. Yaz ayıydı ve anaokuluna başlayacaktı sanırsam, ben de kendi kendime bir görev edinip ona alfabeyi öğretme kararı aldım. Şu an olsa, üstüne para verseler yine yapmam böyle bir saçmalığı. Neyse, birkaç gün sonrasında çocuğun annesi ile birlikte balkonda oturuyorduk. Bana bir anda durup “Sen değişmişsin.” Dedi. Ancak bunu bana o kadar ters bir biçimde, yani içten gülümseme ile söyledi ki ne diyeceğimi bilemedim. İnsanların bunu iyi bir şey olduğunu düşündüğünü, o ve annemin gülümsemesini gördüğümde fark ettim.

Gece vaktinde, yatağa uzandıktan sonra şöyle bir düşündüm bunu: Değişmenin nesi iyi olabilir? Gerçekten üzüldüğümü hatırlıyorum, hayır, o böyle düşündüğü için üzülmemiştim; cidden değişmiş olabileceğim için üzülmüştüm. Neden bunu dediğini de tarttım ve şu sonuç ortaya çıktı: kendimden yaşça hayli küçük birine iyi davranıyordum.
Bebeklerden her zaman tiksinen birisi oldum, tatlı falan değiller. Onları biz dünyaya zorla getirdiğimiz için tatlı olduklarını kendimize empoze ederek bu büyük günahı göz ardı etmeye ve kabullendirmeye çalışıyoruz. Çocuklar da genelde pek sevilesi değil, fikrim bekadır. Ancak o dönem o evde bir haftadan fazla kalacaktık ve benim “çocuklarla” iyi geçinmem gerekiyordu. Bu bir zorunluluktu, dönüp baktığımda bu görevi de sadece zaman öldürmek için edindiğimi anlayabiliyorum. Derdim hiçbir zaman kendime çocuk sevgisi aşılamak, kendimden yaşça küçük birileriyle oynayıp eğlenmek değildi. Velakin dışarıdan bakıldığında ben, bir çocuğa alfabeyi öğretmek için oldukça istekli gözüken bir çocuktum. Onunla iyi geçinen, sohbet eden, oyunlar oynayan ve eskisi gibi kendi köşesine geçip tiksinerek bakmayan bir çocuktum.

Kadın bunu söyledikten sonraki gün, çocuğa alfabe öğretmeyi bıraktım.

Ona iyi davrandığımı fark etmek, benim için öyle büyük bir yıkımdı ki o evde kaldığımız sonraki günler boyunca o çocuktan neredeyse nefret ettim. O dönem yazdığım bir yazıyı hatırlıyorum, sizler için dehşet verici cümlelerle dolu olmalı.

Bu nefrete benzer duygumun asıl kaynağı, çocuğun kendisi değildi; benim değişik davranmış olmamdı. Değişik davranmıştım, lügatimdeki benliğimin davranışlarının dışına çıkmıştım. Hangi devlet kendi yazdığı anayasanın dışına çıktığında iyi bir şey yapar? Belki istisnai birkaç durumda diyebilirsiniz fakat bazı şeylerin istisnası olamaz. Ben, istisnası olmayan bir bendi çiğnemiş, her şeyden öte benlik kavramıma ve öz saygıma ters bir şekilde hareket etmiştim.

O günden sonra sayısı bir elin parmağını geçmese de sevdiğim çocuklar, hatta bebekler oldu. Bunları değiştiğimin bir kanıtı olarak saymadım ancak aklımın konseyindeki hakim rolünü üstlenmiş olanın, bana her zaman kınayan bakışlarla baktığını biliyordum.

Şu ana kadar olan hayatımdaki en büyük dönüm noktasında, tüm konsey uzun bir süre boyunca dağılmış hale büründü. Hiç kimse beyin kıvrımlarımın üstüne kurulmuş masalara oturmaya kalkışmadı, kimse sesini çıkartmaya yanaşmadı. Hepsi, benimle beraber bitiş noktasına kadar gidecek olan ebedi bir ağlayış ahvaline büründü. İlk defa bazı duyguların yıllardır hapis olduğu o duvarları kırıp onları müsrif ettiler. Bu, lügatımın yakılıp kül edildiği ve yeni çevirmenlerle yapılacak olan sözlüğün oluşturulmaya başlandığı zaman dilimiydi. O çevirmenler, “değişmek” sözcüğüne gelince duraksadılar. Hazırlayabildiğim en eski parçalardan bu yana özenle oluşturulan ve şu anda kül olan anayasamda değişmek, sahipleri anca bedbaht olan ne kötü şeydi! Oysa yeni tanım, bu sözcüğü kabul edilebilir gördü çünkü o dönem bizzat geçmiş tanımı yaşamaktaydım. Ancak daha sonrasında, gelinip göründü ki değişmek; iki türlüsünün de gerektiğinde kabul edilebilir ancak birinin, istisnaları haricinde kötü olmaya devam eden bir durum olarak yazıldı. Düzenim, düşüncem, hissim, öyle ki yüzüm dahi ruhumun lügatındaki yeni tanımlarla değişmek zorunda kalmıştı.

Bu iç devrimden sonra, henüz birkaç ay yeni olmasına rağmen arkamda bıraktığım o yaz ayımın bana ne kadar uzak olduğunu fark ettim. İlkokuldaki benin, ortaokuldaki benin benden ne kadar farklı olduğunu. 15 yılı birbirine bağlı tutabildiğim halde birkaç aylık kopukla beraber artık yaşımın sıfırlandığını gördüm. Ortaokuldan bir arkadaş bana 1 yıl arayla bir şeyler yazdı; ilk yazdığındaki ben belki onun tanıdığıydı da ikinci yazdığındaki ben, ortaokuldaki benin bile tanımadığı bir bendi.

Ben, Yağmur’u yok ettim.

Evler, çevreler, hareketler, davranışlar, şehirler değişti de değişmez olacak değişti. Ben değiştim ve kendimi yok ettim. Karşılığında mecburi bir ben yaratmak zorundaydım. Tanrılığa böyle kalkıştım, bu da büyük bir devrimdi.

Değişimin iyi olduğunu düşündüğüm halde neden değişmek istemediğimi şu an görebiliyorum. Çünkü değişmek, Lucterius’un dediği gibi yok olmaktı. Ancak cümlenin eksikliği şudur: her yok oluşum, bir var oluş gerektirir.


Telefonumun notlar bölümüne yazdığım bu yazıyı tek tek buraya yazmadığım müddetçe böyle; alıntılanmış, bir yerden çalmışım gibi duruyor ve bu hayli sinirimi bozuyor. Her neyse, beceriksiz cümlelerimin göze çarpışıyla yazarının ben olduğu anlaşılan bu metin yalnızca benim telefonumdan bir alıntı. 24 Ekim akşamında yazmıştım, biraz geç paylaşıyorum.

3 Kasım 2024 Pazar

Saf Hayal

 Görmüyor musun gafur, ürkek halimi? Sana bakarken parlamıyor mu gözlerim? Ben bir yalancıydım da durulmadım mı karşında? Titreyen kirpiklerim ekseriya gizlendi sana, ne için bilirim... Yüreğimden geçen iki nakış, ikisi de dehşetli: biri seni, biri beni hedef alıyor. Hangisi daha vahim, sen söyle ne olur! Ne için beni böyle eza, pek de gülünç bir halde bırakıyorsun? Belki bir suali, belki bir yanıtı, hoş bir sohbeti ve bakışmayı bana nasıl diletebiliyorsun? Ne vakit oflasam adın takılıyor dilime, büyük bir iç çekişle inliyorum senin için. Saçma fallara, kartlara dahi alet ettim seni, ne yaptırıyorsun bana? Hiçbir biçimde sana hitap etmiyorum ki sonrasında güzelliklerimi serebilirim diye...

Yazarken anlıyorum, nakışlardan biri düğüm olmakta imiş... Oysa senin olmadığın anlarda o iplikleri sökmek üzereydim! Şimdi, ne kadar hazin bir şekilde kalbim atmakta ve parmaklarım mavi ateşin dalkavukluğuyla titremekte, bilmiyorsun. Bu cahil kalmışlığın, bana derinden bir azap çektirmek üzeredir ki işte tüm benliğim asıl bundan korkar. Tam seninle ilgili tüm hayallerimin yalnız bir hevesten ibaret olduğunu, ettirdiğim duaların hayırlısıyla geri çevrilip kabul edilmediğini, dile getireceğim hiçbir şeyimin olmadığını düşünmüştüm ki bir kırbaç misali indin gözlerimin önüne. Mütemadiyen sıcağa yakın bir ılıklıkta olan ve paltomu çıkarmamı sağlayan ellerim, bir anda feci buz kesti. Geleceksin diye savsakça yürüyor, etrafımda değilken unutabildiğim atışlı kalbimi hissediyorum... Kırılmakta tırnaklarım ve ateşle titremekte vücudum; seni görüp bunları söylememek mi yoksa seni görmeyip bunları yazmaktan mı, bilemem. 

Bildiğin üzere ben inci değilim, ikinci konuşmamızda bunu itiraf etmiştim. Orada sana açık davrandığımı düşünürken ne hissettiğini yazdıklarını sorduğumda bana olan bakışından anlamış, daha doğrusu anladığımı sanmıştım. Merak ettim, merakım bana şu cümleyi kurdurdu: belki de inci için bunca zaman sana kabuk örmüşümdür. Ve işte bu, beni şehvetengiz dehşetlere düşürüp ıstıraplara boğandır.


Yazıktır ki şimdi düşünürüm, daha önce yaptığım gibi bir hiçe yazsaydım bunları daha iyi ederdim diye. 

ליאורה

 Üstümde yıllardır ışığı söndürmüş bir karanlıktan doğma esvap var. Eskiyip omuzlarımı çürütse de atamamışım onu üzerimden. Gelen en parlak ...